Friese molenaars bezoeken Hoeksche molens

Tot voor kort  draaide Wiggert van der Meer als vrijwilliger op de Miedenmolen van  Holwerd. In 2023 kwam daar plotseling een eind aan. De bliksem sloeg in en de molen uit 1855 brandde deels af. Het herstel werd een langdurig getouwtrek tussen verschillende instanties. „Inmiddels staat de molen er gelukkig weer tip top bij”,  vertelt Wiggert. Gezien zijn respectabele leeftijd vond hij het een mooi moment om het stokje over te dragen aan de volgende generatie molenaars.

Wiggert blijft lid van het Gild Fryske Mounders, het gilde van vrijwillige Friese molenaars.

Hij stapt zaterdag 11 april al om 7 uur in de bus. Samen met zo’n 40 andere leden vertrekt hij naar de Hoeksche Waard.

Op uitnodiging van Stichting Molens Hoeksche Waard bezoeken ze drie molens.

In ’s-Gravendeel trekken de molenwieken van ’t Vliegend Hert hun aandacht. De wieken hebben een speciale voorziening die ervoor zorgt dat ze al bij een klein zuchtje wind kunnen draaien en malen.

Daarna gaat het gezelschap naar Maasdam. Daar mogen ze zelf aan de slag. Binnen een mum van tijd brengen ze de Poldersche molen op gang en draaien de wieken en het scheprad als een tierelier.

In Mijnsheerenland ontvangen Jan Bruins en Peter Griffioen hun collega molenaars in de woning van de Oostmolen langs de N217 aan de Binnenbedijkte Maas.

‘Draaien voor de prins’

Tot 1910 woont de familie Verrijp, een bekende watermolenaarsfamilie, in de molenaarswoning. Als het zevende kind ter wereld komt is er te weinig ruimte om met het volledige gezin in de molen te blijven wonen. Er wordt daarom een ’keet’ naast de molen gebouwd.

Een van de bezoekers merkt op dat de wieken wel draaien, maar het scheprad stilstaat: „Je draait nu dus voor de Prins.” Dat is een molenuitdrukking uit de 80-jarige oorlog en betekent dat de molen voor niets draait. Tijdens het Spaans beleg van Leiden in 1573 moesten  draaiende molens de hongersnood verbloemen die in de stad heerste.

Houtzaagmolen ‘De Rat’

Annet Warners is een van de weinige vrouwelijke molenaars van het gezelschap. Zij houdt samen met een aantal andere molenaars ‘De Rat’ draaiende.  Het is een houtzaagmolen die in 1683  in de Zaanstreek is gebouwd als ‘De Waterrat’.

In 1828 verhuisde deze molen naar IJlst en heet sindsdien ‘De Rat’. Annet: „We zagen hier nog volop boomstammen tot balken en planken. Meestal voor onderhouds- of restauratiewerkzaamheden. Onlangs hebben we nog planken gezaagd voor een nieuwe stelling rond een korenmolen.” De Rat is een van de drie houtzaagmolens in Friesland. De andere molens staan in Woudsend en Burdaard.

‘Goede kruisbestuiving’

Molenaar Meta Bosch kijkt terug op een nuttige dag die zeker een vervolg krijgt: „Ik heb alleen maar glunderende gezichten gezien en zelf werd ik er ook erg vrolijk van. Verder zijn er gegevens uitgewisseld en afspraken gemaakt om bij een aantal langs te gaan. Goede kruisbestuiving dus.”

Intussen is de rust bij de drie molens weergekeerd. Vanaf de picknickbank bij de Oostmolen hebben  een moeder en haar kind het gekrioel gevolgd. Ze zagen mensen de molen in en uit lopen, kijken naar de wieken en de trap naar de nok beklimmen. Eindelijk hebben ze het rijk alleen. Haar zoontje Teun is namelijk dol op molens. Wie weet is het een Hoeksche molenaar in spé.

Gild Fryske Mounders 

Net als de Stichting Molens Hoeksche Waard biedt ook het Gild Fryske Mounders een opleiding tot vrijwillige molenaar aan. Zo willen ze ervoor zorgen dat er genoeg molenaars beschikbaar blijven om alle traditionele windmolens in Friesland in bedrijf te houden.